São Vicente & Santana (noordkant Madeira)

Het ruigere deel van Madeira… voor als je wilt uitwaaien :)

São Vicente

Eerlijk gezegd heb ik niet zo heel veel te zeggen over het noorden van Madeira, omwille van het simpele feit dat het er minder goed toeven is in de winter, zoals ik al heb vermeld in de algemene tekst over Madeira. In de wintermaanden kàn het er vrij guur zijn, met fors lagere temperaturen dan het zuiden en vooral meer wind. Maar we hebben er ook mooie dagen beleefd. São Vicente is op zich zeker wel een bezoekje waard: een mooi dorpje gelegen in een groen dal. Als je in Funchal logeert (in het zuiden dus), dan kun je er op twee manieren geraken: ofwel volg je de weg die rond het eiland gelegen is (in het noorden is dit wel geen semi-autosnelweg zoals in het zuiden), ofwel neem je de weg dwars door het eiland (letterlijk, want zijn vooral tunnels). De eerst weg is de mooiste maar dan ben je wel dik anderhalf uur onderweg, terwijl de kortere route je er al brengt in een dikke halfuur. Wat is te zien of te doen in São Vicente? Eerlijk gezegd niet zo heel veel: je komt hier vooral voor de rust en de natuur en in de nabije omgeving liggen er heel wat mooie wandelingen, waaronder enkele dicht bij de kust met spectaculaire viewpoints! Er zijn ook grotten te bezoeken (de São Vicente caves) die naar het schijnt echt de moeite waard zijn, maar daar kunnen wij niets over zeggen omdat we ze nog nooit hebben bezocht :(

Wandeling in de buurt van Santana

Santana

Santana ligt even ten oosten van São Vicente en is een paar maatjes groter. Het staat vooral op de kaart omwille van zijn traditionele huisjes, genaamd Palheiros. Dat zijn kleine driehoekige huisjes met daken van stro. Sommige ervan kun je bezoeken en andere zijn nog bewoond. Het heeft wat weg van Bokrijk en best wel leuk om eens te bezichtigen, maar volgens ons zijn er betere dingen te doen met je kostbare tijd op deze parel op de aardkluit. Boven Santana start namelijk één van de mooiste wandelingen van Madeira: de “levada do Caldeirao Verde” en dat is absoluut één van de mooiste levada wandelingen op het eiland. Deze wandeling staat ook vermeld op onze speciale pagina over wandelen op Madeira. Het pad van deze wandeling loopt naast een levada en is dus vrijwel geheel vlak. Tijdens het wandelen kun je genieten van prachtige uitzichten, en kom je door vier tunnels. In sommige van deze tunnels moet je hier en daar even bukken om je hoofd niet te stoten. Vergeet dus zeker geen zaklamp mee te nemen (of je telefoon als die een voldoende sterke zaklamp heeft). Op het einde van de wandeling wacht je één van de hoogste watervallen van Madeira :)

Wandelen langs een prachtige levada op weg naar de “Caldeirao Verde”

Iets speciaals aan te raden in São Vicente of Santana?

In het noorden van Madeira worden vind je de wijngaarden van de vermaarde Madeira wijn, en dat is toch wel een aparte vermelding waard! Bij ons heeft Madeira wijn niet de beste reputatie en dat is te wijten aan het vroegere populaire gerecht: ossentong in Madeirasaus. Ik ken eerlijk gezegd niet veel mensen die dit gerecht al eens gegeten hebben dus ik veronderstel dat het toch eerder een gerecht is dat wat uit de mode is geraakt. Dat befaamde gerecht werd dus gemaakt met Madeira wijn, maar dan niet van een al te beste kwaliteit. En vandaar dus het wat bestofte imago van Madeira wijn, en dat is eigenlijk heel erg jammer: Madeira wijn kan immers heel goed de vergelijking doorstaan met de Porto’s van het Portugese vasteland. Ze hebben ongeveer dezelfde smaak en worden op ongeveer dezelfde manier gemaakt. Het zijn beide versterkte wijnen, waarbij de gisting dus voortijdig wordt stilgelegd door de toevoeging van een dosis alcohol. De suikers zijn dus nog niet volledig omgezet, en dat resulteert in een zoete wijn met een hoger alcoholpercentage. Madeira wijn kan worden gemaakt van een aantal druivensoorten (die dus allemaal geteeld worden op het eiland): 90% van de wijngaarden bestaat bestaat uit de Tinta Negra Molle. Dat is eigenlijk een wat ‘mindere’ druif, maar het gros van de Madeira’s wordt daarvan gemaakt. Daarnaast heb je de ‘edele soorten’: Sercial, Verdelho, Bual, Malvasia (op Madeira verbasterd tot Malmsey) en Terrantez. De Terrantez is overigens een zeldzaamheid: er zijn nog maar een paar hectares mee aangeplant. Overigens zul je merken dat het sowieso zoeken is om überhaupt een wijngaard te bewonderen: ze liggen heel erg goed verscholen en soms vraag je je af of er eigenlijk wel wijngaarden zijn op het eiland ;). Madeira wijn kan zowel (vrij) droog als zoet zijn. Van droog naar zoet zijn er de volgende types: dry, medium dry, medium rich en fine rich.

Het procedé hoe deze bijzondere wijnen worden gemaakt zal ik even kort uitleggen (met dank aan anderewijn.nl):

De druiven worden allemaal naar de lodges in de hoofdstad Funchal gebracht. Daar worden ze gegist in roestvrijstalen tanks. De wijnmaker stopt de gisting vroegtijdig, door alchohol toe te voegen. Na deze eerste stap heeft hij de Vinho Claro, de basiswijn voor elke Madeira.

Vervolgens laat hij de wijn maderiseren. Het sap gaat vier te vijf maanden in grote betonnen tanks, die op een temperatuur van 40°C tot 50°C gehouden worden. Dit stoven van de wijn heet de Estufa. De beste Madeira's stoven dertig jaar of zelfs veel langer, in houten vaten op de hete zolders van de lodges. Wanneer de wijn is 'uitgestoofd', koelt de wijnmaker hem langzaam af. Hij mengt hem naar eigen inzicht met andere vaten en voegt nog wat alcohol toe.

Juist doordat Madeira op deze manier 'gewend' is aan extreme omstandigheden en contact met zuurstof, kan hij zeer oud worden. Een goede Madeira van 150 jaar oud, is nog uitstekend te drinken.

Al naargelang het gevolgde procedure heb je dan de volgende types Madeira wijn (dit kun je lezen op het etiket):

Vinho de Granel
Zeer eenvoudige Madeira, vaak jong, vooral bedoeld voor in de soep.

Rainwater
Halfdroog, minimaal drie jaar oud en gemaakt van minimaal 85% Verdelho.

Finest
Basismadeira die minimaal drie jaar heeft gerijpt. Gemaakt van Tinta Negra Mole. Meestal een acceptabele tot goede kwaliteit.

Reserve, Special Reserve en Extra/Exclusive Reserve
Hier begint het echt interessant te worden - maak ook een stukje duurder. De Reserveheeft na de Estufa vijf jaar gerijpt in houten vaten en is complexer dan de Finest. Special Reserve heeft minimaal tien jaar gerijpt. Extra of Exclusive Reserve vijftien jaar. Deze Madeira's worden ook wel Canteiro's genoemd.

Solera
Gemaakt van een van de vijf edele druivenrassen, van meerdere oogstjaren.

Colheita

Wordt gemaakt van de druiven uit één oogstjaar maar krijgt een kortere rijping dan de Vintage Madeira. Mag het oogstjaar op de fles vermelden maar met de term Colheita.

Vintage Madeira
De Rolls Royce onder de Madeira's. Gemaakt van Sercial, Verdelho, Boal of Malmsey uit één oogstjaar (dat uiteraard op de fles wordt gezet). De Estufa heeft minimaal twintig jaar geduurd, maar dat kan net zo goed het dubbele zijn. De Sercial is de droogste van de Vintage Madeira's, de Verdelho en Boal zijn zoeter en de Malmsey is het zoetst.

Heb je wel zin in een degustatie maar ben je geen liefhebber van zoete wijn? Madeira beschikt ook over enkele goede ‘klassieke’ witte en zelfs rode droge wijnen.

Of wat dacht je van een wine tasting tour? We kunnen het alleen maar aanraden, bv via: https://www.winerist.com/wine-tours/portugal/madeira/full-day-madeira-wine-tasting-tour-with-lunch

Wij bezochten zo het befaamde Madeira huis “Blandy’s”en het iets minder bekende “Barbeito’s” en daarnaast een wijnmaker van klassieke droge witte en rode wijn. Je krijgt (meer dan voldoende ;)) gelegenheid tot het proeven van de wijnen en er is ook een typische lunch inbegrepen (in ons geval hoog in de bergen, gezellig aan tafel bij een local). Santé!

Meer over Madeira

Op deze pagina kom je alles te weten over Madeira, of toch bijna alles… Toch zeker dat wat de moeite is ;)